خاطرات ،ديوانگی ،همان موسيقی،همان فيلم ، و ديوار

عليرضا بهداد

«طراحي بدنه توسط ايتاليا، ساخت موتور در آلمان، سيستم تعليق و ترمز با همکاري کره، پلت فورم برگرفته از پرايد و ريو، نام؛ خودرو صد درصد ايراني.»

«مينياتور» نام دومين خودرو ملي کشورمان است که مهرداد بذرپاش مديرعامل سايپا آن را خودرويي صددرصد ايراني دانسته و در تبليغاتي که طي چند شب گذشته از سيماي جمهوري اسلامي ايران پخش شده اين خودرو را حاصل فعاليتي 14 ماهه در دولت نهم به مردم معرفي کرده است. اما آيا واقعاً چنين است؟

اواخر سال 79 بود که با جدي شدن ساخت خودرو ملي سمند، سايپا نيز به فکر افتاد تا چنين پروژه يي را در اين شرکت تعريف کند. ايران خودرو نيز همزمان با سمند پروژه «پيکان جديد» را آغاز کرد تا افرادي همچون حميدرضا کاتوزيان، رئيس فعلي کميسيون انرژي مجلس که آن زمان يکي از مديران ايران خودرو بود، به طور مستقيم با اين پروژه درگير شوند. اما چيزي نگذشت که با برکناري منوچهر غروي از ايران خودرو و روي کار آمدن منوچهر منطقي پروژه پيکان جديد متوقف شد چرا که مديريت جديد اين شرکت اعتقاد چنداني به ادامه اين پروژه نداشت. با امضاي قرارداد ال- 90 در سال 1383، دو شرکت ايران خودرو و سايپا پروژه هاي ملي سازي را کنار گذاشتند. به اعتقاد آنها خودروسازان بايد به دنبال سرمايه گذاري مشترک و خودروهاي چندمليتي مي رفتند، چرا که ديگر پروژه ملي سازي در صنعت خودرو معناي اصلي خود را از دست داده بود.

اما با روي کار آمدن دولت نهم ورق برگشت. همکاري هاي صنعتي با خارجي ها مورد بازنگري قرار گرفت و پروژه ال- 90 متوقف شد. بذرپاش به عنوان نماينده سازمان تامين اجتماعي در اسفند 85 به عضويت هيات مديره پارس خودرو درآمد و چيزي نگذشت که مديرعامل اين شرکت شد.

حضور بذرپاش در پارس خودرو زياد به طول نينجاميد و او پس از چند ماه فعاليت در اين شرکت با رفتن احمد قلعه باني به سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران به مديرعاملي سايپا منصوب شد تا پرونده خاک خورده خودرو ملي سايپا از قفسه کتابخانه هاي اين شرکت بيرون آورده شود.

«مينياتور» خودرويي است که بنابر وعده مديرعامل سايپا با قيمتي زير 10ميليون تومان به بازار عرضه خواهد شد. اين درحالي است که مدني، رئيس شرکت سازه گستر سايپا عرضه آن را با اين قيمت بعيد دانسته تا از سوي بذرپاش به خاطر اين اظهارنظر مورد توبيخ قرار گيرد. آنچنان که سايپا اعلام کرده موتور انژکتوري اين خودرو استاندارد يورو سه را داشته و براي اقشار متوسط و کم درآمد جامعه ساخته شده و تنها خودرويي است که مي توان لقب ساخت ايران را به آن داد. اين در حالي است که طراحي بدنه مينياتور توسط گروهي از طراحان ايتاليايي صورت گرفته و موتور آن نيز به شرکت آلماني FEV سفارش داده شده است. موتور اين خودرو در واقع همان موتور پرايد است که آلماني ها حجم آن را افزايش داده اند تا به قدرتش افزوده شود. اين موتور 1500 سي سي حجم دارد و قدرتي معادل 80 اسب بخار را ايجاد مي کند. سيستم تعليق و ترمز نيز با الهام از خودرو کره يي ريو ساخته شده و حتي نمونه سازي آن نيز در کره جنوبي صورت گرفته است. پلت فورم اين خودرو نيز الهام گرفته از پرايد و ريو است. به عبارت ديگر پلت فورم اين خودرو (به هر آنچه از خودرو که ديده نمي شود پلت فورم مي گويند) همچون خودرو پژو آردي ارتقا داده شده است. اين در حالي است که سايپا مدعي شده پلت فورم جديدي ساخته و مينياتور را روي آن سوار کرده است.

رئيس مرکز مطالعات و برنامه ريزي استراتژيک سايپا درباره اين خودرو مي گويد؛ مينياتور تنها خودرويي است که مي توان لقب ساخت ايران را به آن داد. وي به سمند ايران خودرو کنايه زده و گفته سمند روي پلت فورم پژو 405 ساخته شده تا بدين صورت عنوان کند «ساخت ايران» شايسته خودرو ملي سمند نيست.

قرار بود اين خودرو بهمن ماه رونمايي شود که به يکباره اواخر آذرماه براي چنين اقدامي انتخاب شد.

منابع آگاه مي گويند دليل اين رونمايي زودهنگام انتقال مهرداد بذرپاش از سايپا به وزارت کشور است. اين در حالي است که او چندي پيش اعلام کرده بود «دو سال دنبال سياست رفتيم اما چيزي نيافتيم.»

از طرفي منوچهر منطقي مديرعامل ايران خودرو نيز از رونمايي خودرو X12 با قيمت 10ميليون تومان از دهه فجر خبر داده اما از جزئيات آن چيزي نگفته است. X12 همان پيکان جديد است که ايران خودرو پس از سال ها همچون سايپا پرونده خاک خورده آن را به جريان انداخته است. وي در گفت وگوي اخير خود با خبرنگاران همچنين انتقاد شديد به بذرپاش وارد کرده و اقدام اخير وي را در رونمايي يا «فيس ليفت» تندر 90 اقدامي غيرحرفه يي خوانده است. منطقي که اين روزها با نگاهي دقيق تر اقدامات سايپا را دنبال مي کند، افزود؛ وقتي قرار است خودرويي 18ماه بعد به توليد برسد از رونمايي زودهنگام فيس ليفت آن نمي توان به عنوان اقدامي حرفه يي ياد کرد. محمود احمدي نژاد روز شنبه با حضور در سالن اجلاس سران بدون آنکه در سايپا حضور يابد از خودروي ملي اين شرکت رونمايي مي کند، هرچند اين پروژه صنعتي در دوره خاتمي تعريف اما به دليل نداشتن توجيه اقتصادي نيمه کاره رها شد. رئيس جمهوري از مينياتور پرده برداري مي کند تا به دولتمردان گذشته اين نکته را يادآوري کند کاري را که آنها غيراقتصادي مي دانستند دولت نهم اقتصادي کرد. مينياتور که سايپا از آن به عنوان خودرو صد درصد ايراني ياد کرده در واقع همان پرايدي است که فورد در سال 1988 پلت فورمش را به کيا موتورز کره داد تا اين شرکت چند سال بعد آن را در اختيار سايپا قرار دهد. مينياتور در واقع همان ميراث فورد امريکا است.